دختر به جا گذاشت . پس فرزندان عموى او كه آقايان سويد و عرفجه كه اوصياى او بودند ، اموال او را ضبط كردند و به همسر و دخترانش چيزى ندادند ، چون آنان معتقد بودند كه به زنان و صغيران إرثى نمىرسد . پس امّ كحه در مسجد فضيح به محضر رسول خدا ( ص ) شتافت و جريان را بازگو كرد از درماندگى دخترانش شكايت برد . پيامبر خدا ( ص ) آن دو نفر وصىّ را خواست . آنان گفتند : اى رسول خدا ! فرزندان اوس اسب سوارى بلد نيستند و نمىتوانند از دشمن مهاجم دفاع كنند . پس اين آيهء شريفه نازل شد و به زنان نيز ارث را ثابت نمود ولى كيفيّت ارث را بيان نكرد . پيامبر خدا ( ص ) به آن دو نفر فرمود : در مورد ميراث اوس كارى انجام ندهيد تا ببينم خداوند متعال چه حكمى را نازل مىفرمايد : چون خداوند در حقّ زنان ارث قائل شده است ولى مقدار آن را بيان نكرده است ، پس آيهء شريفه « يُوصِيكُمُ اللَّهُ فِي أَوْلادِكُمْ ( آيهء پنجم ) » نازل گرديد و كيفيّت توزيع و تقسيم ميراث را بيان فرمود . در آيهء شريفهء فوق ، دلالتى بر بطلان تعصيب وجود دارد ، چون آيه ارث را به دو صنف مرد و زن واجب نموده است . اگر گفته بود كه زنان نمىتوانند ارث ببرند ، جايز بود كه بفرمايد : رجال نيز نمىتوانند ارث ببرند . ولى « لازم » باطل است ، پس « ملزوم » هم باطل مىشود و بيان ملازمت به نصّ آيه مىباشد كه مىفرمايد : « مِمَّا قَلَّ مِنْهُ أَوْ كَثُرَ نَصِيباً مَفْرُوضاً » ؛ « خواه كم باشد يا زياد ، هرچه هست از آن زن و مرد مىباشد ، نه فرد ديگرى و سهم آن دو در تمام اجزاى مال متروك ، وجود دارد . سؤال و جواب : اگر گفته باشى كه اين ايراد بر شما نيز وارد است ، چون شما مىگوييد : برادر انسان نمىتواند با وجود دختر از متوفّى ارث ببرد ، در پاسخ مىگوييم : چون فاصله درجه و مرتبه است ، دختر نسبت به متوّفى از طبقهء اوّل مىباشد ولى برادر فرد از طبقهء دوّم مىباشد و هدف آيه ، ارث بردن مساوى در يك رديف و در يك درجه است ، نه در طبقات مختلف ، چون دختر و عمو در يك طبقه نيستند . * * * [ 392 ] آيهء پنجم : « يُوصِيكُمُ اللَّهُ فِي أَوْلادِكُمْ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْأُنْثَيَيْنِ فَإِنْ كُنَّ نِساءً فَوْقَ اثْنَتَيْنِ فَلَهُنَّ ثُلُثا ما تَرَكَ وَ إِنْ كانَتْ واحِدَةً فَلَهَا النِّصْفُ وَ لِأَبَوَيْهِ لِكُلِّ واحِدٍ مِنْهُمَا السُّدُسُ مِمَّا تَرَكَ إِنْ كانَ لَهُ وَلَدٌ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ وَلَدٌ وَ وَرِثَهُ أَبَواهُ فَلِأُمِّهِ الثُّلُثُ فَإِنْ كانَ لَهُ